Collegetour door vogelland “het landje van Gruyters”

Van: Jules de Vries.
maandag 23 maart 2026

Collegetour door vogelland

Op zondag 22 maart 2026 vertrokken we rond 8.00 uur met 16 personen voor een excursie naar “het landje van Gruyters” in Velzerbroek, onder leiding van Jos Zonneveld. De startplaats was zeer symbolisch, want gelegen naast het Nortgho college. En een college zou het worden!
Voor ons eeuwige beginners Nel en Jules is zo’n tocht altijd een tour met vele verrassingen, vooral omdat de meesten van onze club vogels veel eerder zien dan wij. Om het in vogeltermen te zeggen: we waren op pad met 14 paar arendsogen!.
Als relatieve buitenstaander valt ons op dat in zo’n gezelschap vogelaars een zekere hiërarchie zit.. Dat zie je bij aankomst bij het landje. want, bij het legen van de achterbakken van de auto’s komen een paar respectabele Swarovski kijkers te voorschijn waar wij gedurende de tocht af en toe doorheen mochten kijken, als onze eigen verrekijkers niet ver genoeg reikten en dit onder het motto:” kijken, kijken, niet dragen”.
De echte hiërarchie blijkt met name uit de grootte van de lenzen op de fototoestellen. waarbij de regel wie de grootste heeft is de belangrijkste ook hier opgeld doet: Voorzitter Gab draagt niet alleen de zware last van het voorzitterschap, maar tijdens deze tocht ook nog eens de last van veruit de grootste en dus zwaarste telelens. Ons respect voor Gab is weer gegroeid.
Vanuit het parkeerterreintje gingen we een bochtje om en daar was het meteen volle bak raak: wat een vogels!! Prachtige Kluten die we van dichtbij konden bewonderen; de ogenschijnlijke kwetsbaarheid van de opwippende snavel, de fijne tekening langs de flanken prachtig. Daarbij voldoet deze vogel ook aan uiterst modern maatschappelijk gedachtegoed, want uitsluitend zwart-wit. Maar er was veel meer: Grutto’s, Tureluurs, Grauwe Ganzen, Wintertalingen, heel veel Kokmeeuwen, die straks gaan broeden op het speciaal geprepareerde eiland. Daarnaast de Canadese Gans, de onvermijdelijke Nijlgans, de brutale allochtoon die door zijn groeiende aantal steeds minder welkom is, getuige de denigrerende opmerkingen die ik uit het gezelschap meende op te pikken.
Langzamerhand bewogen we ons om het meertje. Onderweg Wilde Eend, Witte Kwikstaart Meerkoeten, Rietgorzen en Tjiftjaffen scorend. Ook de Cetti’s zanger was aanwezig, een vogel die volgens Gab in Zweden gewoon in de tuinen rondloopt en zowat de zaadjes uit je hand pikt ( of zeg ik nu iets heel doms..??)
Bij de woonboten hoorden en zagen we de Houtduif, Heggemus, een Fuut zwom er in het water, de oren wijduit gespreid, maar helaas geen partner in de buurt. Wel een kuifeend gezien, maar ja daar heeft zo’n fuut niks aan. Waterhoentjes zaten elkaar het leven zuur te maken en Koolmeesjes en Pimpelmeesjes waren druk met zichzelf. In de verte zong luidkeels de Lijster.
De Reiger vloog plechtstatig over het water, de Aalscholver had het daarvoor te druk en vloog met uitgestrekte nek, ja naar waarheen eigenlijk? De Winterkoning was zelfs voor ons herkenbaar te horen door de heerlijke tussentriller door Dineke er bij ons ingeramd en dus goed te onderscheiden van de Vink die op het eind trilt, wat dan weer – zelfde cursus van Dineke- de vinkenslag genoemd schijnt te worden.
Goedgemutst, maar zonder muts, want het was bloedmooi weer en het werd steeds warmer, togen we verder. Sommigen beweerden een Buizer gezien te hebben, terwijl Sjors verzuchtte dat hij nog geen roofvogel had gezien. We kwamen aan bij een van de forten van de Hollandse waterlinie en daar dronken we koffie en aten we een boterham.
Daarna bogen we af richting auto. Maar onderweg ontvouwde zich nog een dieptrieste tafereel voor onze ogen. Twee Tureluurs, waarvan er één verwoede pogingen deed datgene bij de ander te verrichten, dat nodig is voor een nieuwe generatie. Maar de ander hield met de snavel de poot van de ene in ijzeren greep waardoor enige vorm van bestijgen volstrekt onmogelijk was. Wel veel geklapper van de vleugels, en geblikker van snavels, om tureluurs van te worden. Desgevraagd wist Dineke met vele jaren ervaring in Zweden te bevestigen, dat partners aldaar elkaar eerst schriftelijk toestemming moeten vragen alvorens tot daden te komen, maar ja we leven hier in het rauwe Nederland.
Bij de auto aangekomen gingen we naar een volgende polder waar een vogelkijkhut was. Maar bij de parkeer bij de ingang was ook een prachtige zitbank in de stralende zon. Daar konden we het zondige bestaan in het dierenrijk nog eens overdenken, onder genot van koffie broodjes en door Jos uitgedeelde en zeer welkome zoetwaren.
Op naar de vogelhut. Daar beleefde ik mijn moment van absolute glorie toen ik als eerste een vogel in de wei zag, door mij aanvankelijk geduid als een Tureluur, maar … nee die heeft geen gele poten. Het bleek uiteindelijk vrouwtje kemphaan. Even verderop zat ook nog een Graspieper en in de verte vloog een Zilvermeeuw terwijl elders op het veld nog een paar Knobbelzwanen zich tegoed deden aan het malse gras. De Fazant liep parmantig door het veld, alsof er geen Vossen bestaan.
Bij de vogelhut zagen we nog drie Kemphanen, waarvan een met een mooie witte kraag. Dat waren er vier, en zowel Nel als ik hadden ervoor nog nooit één gezien. Dineke wist te vertellen dat er drie soorten mannetjes: zijn territoriale mannetjes, die op een stoeiplaats een gebiedje verdedigen, de satellietmannetjes die door deze dominante geduld worden en dan ook nog de derde sekse, mannetjes die wat op een vrouwtje lijken, maar die dan toch stiekem de vrouwtjes bevruchten, aldus Gab. Waarschijnlijk ligt het allemaal wat genuanceerder , maar goed, daar zijn in de club andere mensen voor die dat met uiterste nauwkeurigheid kunnen beschrijven. Mij viel de gelijkenis op met de kemphanen in de gemiddelde kantoortuin, de enige soort die daarvoor al eens had gezien.
Veel wijzer en met een rozig gezicht van alle zon gingen we terug, niet voordat we een Kievit in het land zagen neerdalen en uitgezwaaid werden door enkele Kauwen.

Een fantastische collegetour! Hartelijk dank aan de organisatoren aan wie dit verslag wordt opgedragen, met name Jos; en als het goed is hebben jullie gedurende dit verslag 37 soorten kunnen constateren. Allemaal eerlijk gezien en/of gehoord!

Groet Jules

Foto’s George Hageman